De kledingindustrie is een schoolvoorbeeld van de globalisering. Onze kleren zijn echte wereldproducten: gemaakt aan de ene kant en gekocht aan de andere kant van de wereld. De toegenomen concurrentie heeft echter geen gunstig effect op de arbeidsomstandigheden. Lage lonen, lange werkuren, onderdrukking van vakbonden, slechte verlichting en verluchting… zijn schering en inslag. In het vrijemarktspel zijn multinationals de sterspelers. De overheid lijkt buitenspel te staan. Sociale spelregels worden niet gerespecteerd. De belangen van miljoenen kledingarbeidsters staan op het spel en worden uit het oog verloren of aan het oog onttrokken.


De Schone Kleren Campagne ijvert voor een verbetering van de arbeidsomstandigheden in de kledingindustrie. Dit is een wereldwijd probleem dat een internationale aanpak vraagt. www.schonekleren.be

Op www.modepoly.org kan je checken of bekende kledingmerken en -winkels bijdragen aan een eerlijkere kledingindustrie.

Katoen met het Max Havelaar label is een kwaliteitsvezel die de producenten uit het Zuiden een waardig inkomen garandeert, met respect voor het milieu. Voorlopig geen trouwjurken met Max Havelaar label alhoewel ze daar in Nederland al iets verder in staan. www.maxhavelaar.nl Er bestaan wel leuke t-shirts in Max Havelaar katoen voor de bruidskindjes. En wat dacht je van een ‘eerlijk’ hemd of sokken voor hem? www.maxhavelaar.be - www.fair21.comwww.ecogoodies.nl
Check ook de online fairtrade babyplanner met vele leuke links naar fairtrade baby- en peuterkleding.

Je kan ook kiezen voor recyclage. Een bestaande jurk restylen, origineel! Je vindt tweedehands trouwjurken in de Kringwinkel en/of in de Oxfam solidariteit winkels maar je kan ook het trouwkleed van je moeder of grootmoeder updaten.
www.oxfamsol.be/nl/Oxfam-op-het-Stylistenparcours.html - www.kringwinkel-wl.be




Wereldwijd wordt er per dag gemiddeld 1 miljoen ton papier gebruikt. Het globale papierverbruik neemt jaarlijks toe en is verviervoudigd sinds 1960. De helft van het commercieel gekapt hout dient voor het maken van papierproducten. 28 hectare bos per minuut verdwijnt, dat is evenveel als 40 voetbalvelden! Een Europeaan gebruikt 4 maal meer papier dan het wereldgemiddelde en het Belgische papierverbruik is met gemiddeld meer dan 350kg/persoon/jaar het 2e hoogste verbruik in de wereld.

Kies een duurzame papiersoort voor jullie uitnodigingen, menukaarten, …
Je kan je hiervoor laten leiden door milieulabels of het FSC label, bekijk www.milieukoopwijzer.be.
Papier met het FSC label is een zeer goede optie. Door de stijgende vraag zijn er meer en meer drukkerijen die duurzame papiersoorten aanbieden en FSC gecertificeerd zijn, ook in de buurt.

FSC staat voor 'Forest Stewardship Council'. Het is een internationale, onafhankelijke niet-gouvernementele non-profit organisatie. Zij werd in 1993 opgericht door boseigenaars, de houtsector, sociale bewegingen en milieuorganisaties. Het doel van de FSC is streven naar verantwoord bosbeheer wereldwijd. www.ikzoekfsc.be

100 % of gedeeltelijk gerecycleerd papier met het FSC label. Hoe minder bomen er geveld worden, hoe beter! De vezels zijn afkomstig uit oud papier. Dit spaart hout, vermijdt grondgebruik door boomplantages en helpt de afvalberg verkleinen. Bij wit papier gewonnen uit verse houtpulp, wordt slechts 50% van het hout als grondstof aangewend. Kringlooppapier is totaal chloorvrij gebleekt. Voor de omzetting van oud papier tot pulp is beduidend minder energie nodig en de vervuilende emissies in lucht en water blijven beperkt. Kringlooppapier herken je aan de vermelding ‘recycled’ of ‘gerecycleerd’. www.milieukoopwijzer.be
www.ikzoekfsc.be

Verstuur je uitnodigingen digitaal, via facebook, twitter, sms, … ! Vraag wel aan je genodigden om de uitnodiging niet af te printen anders heeft het geen zin. Of nodig mensen persoonlijk uit. www.shrinkpaper.org - www.bewustverbruiken.be




Het opdelven van edelmetalen gebeurt niet altijd op een verantwoorde manier. De winning ervan gaat vaak gepaard met milieuvervuiling en onveilige arbeidsomstandigheden. Zo wordt bij ondergronds gewonnen goud/zilver gebruik gemaakt van diepe mijnen waarbij mijnwerkers bloot staan aan allerlei gevaren. Bovengrondse goudwinning maakt gebruik van zeer giftige chemicaliën zoals cyanide en kwik. Gevaarlijke stoffen die het milieu en de gezondheid van de werknemers ernstig bedreigen.
Trouwringen met een diamantje? Al gehoord van bloeddiamant? Het is een diamant afkomstig uit conflictgebieden, meestal in Afrika. Kenmerkend aan bloeddiamanten is dat de opbrengst van de diamantverkoop wordt gebruikt om de activiteiten, meestal oorlogen, van allerlei rebellenbewegingen te financieren. Er bestaat nog steeds geen onafhankelijk controlesysteem op de certificering. Amnesty International heeft aangedrongen op strengere controles.

Geef oud goud/zilver een tweede leven. Door oud goud/zilver te recycleren spaar je het milieu en hoef je de grondstof voor je trouwringen niet aan te kopen Vraag een juweelontwerper om je oud goud/zilver te recycleren en unieke trouwringen te ontwerpen. Hiervoor kan je in Heusden-Zolder terecht bij Ana juweelontwerp.

Bij de Nederlandse groothandel Bijou Moderne kunnen juweelontwerpers fairtrade goud aankopen. Het goud is 100% Fairtrade, Fairmined en afkomstig uit Zuid-Amerika, waarbij de mijnwerkers een eerlijke prijs krijgen voor het goud en waarbij het milieu gespaard blijft van giftige stoffen zoals kwik door de ecologische winning.

Mooie hippe kettingen, oorbellen, armbanden,… voor de bruid tijdens haar grote dag maar ook vrolijke speelse juweeltjes voor de bruidskindjes. In Heusden-Zolder vind je juwelen van Fair Trade Original bij Ana juweelontwerp. Domani verkoopt dan weer eigentijdse handgemaakte fairtrade sieraden uit Keramiek van Kazuri. Elk steentje wordt met de hand gevormd door 1 van de inmiddels 350 vrouwen die bij Kazuri in dienst zijn.

Bij Oxfam wereldwinkels vind je een ruim assortiment fairtrade juwelen van Fair Trade Original en Magasins du Monde. Je vindt een Oxfam wereldwinkel in onze buurgemeenten Lummen, Beringen, Zonhoven, Houthalen-Helchteren en Hasselt.

Bij de webshop ‘meer dan mooi’ vind je wereldvriendelijke juwelen en een bruidscollectie van ‘Luz Design’, sieraden ontworpen in Guatemala met halfedelstenen, glaskraaltjes en natuurlijke materialen. De sieraden worden fairtrade gemaakt door ´Project Panabaj´. Deze mensen wonen in een opvangkamp nadat orkaan Stan in 2005 hun dorp en families verwoestte.

Fairtrade met een kantje? Verfijnde zakdoekjes, juwelen- en geurzakjes, maar ook broches, pins, halskettingen en oorringen handgemaakt met kantwerk uit India – één adres - www.koutchy.be




Weinig mensen weten dat een groot deel van onze bloemen uit het Zuiden komen, laat staan dat ze weet hebben van mensonterende omstandigheden waarin deze symbolen van vriendschap en genegenheid soms geproduceerd worden. Bovendien heeft de bloementeelt en –distributie veelal negatieve effecten op het milieu, zowel hier als in het Zuiden. Iedereen kan als consument een halt toeroepen aan de wantoestanden in de bloemensector door te kiezen voor Blije Bloemen!


Blije Bloemen zijn bloemen geproduceerd met respect voor mensenrechten en milieu. Dit kunnen biologische, seizoens- of fair trade bloemen zijn. Vraag je lokale bloemist om blije bloemen te verwerken in het bruidsboeket en de tafeldecoratie.
www.blijebloemen.be In Heusden-Zolder kan je hiervoor terecht bij Bopha.

Kies bloemen van het seizoen, dat kost heel wat minder energie : fresia, lelie of iris in mei, goudsbloem of pioenroos in juni, roos, margriet of zonnebloem in augustus, check de bloemenkalender.

De fairtrade rozen, afkomstig uit Kenia, dragen het Max Havelaar keurmerk als bevestiging dat ze onder eerlijke voorwaarden zijn geproduceerd en verhandeld. De CO2-uitstoot van Nederlandse en Belgische rozen is tot vijf keer groter dan die van bloemen uit Kenia. Dat komt omdat ze in verwarmde serres onder kunstlicht gekweekt worden. Het energieverbruik is dus bijzonder hoog.

Max Havelaar rozen koop je bij supermarkten GB, Carrefour en Delhaize. Via www.stuurbloemen.nl kan je ook brievenbusrozen online bestellen, ze vallen zo bij je in de bus.




Max Havelaar is het onafhankelijk keurmerk voor eerlijke handel. Je vindt het keurmerk enkel op producten die aan de internationale criteria voor eerlijke handel voldoen. Deze hebben te maken met de manier waarop geproduceerd wordt en de prijs. Het fair trade Max Havelaar keurmerk biedt de consument belangrijke garanties. Het is het bewijs dat de boeren in het Zuiden een rechtvaardige prijs krijgen voor hun oogst en dat de landarbeiders in correcte sociale omstandigheden werken. En de productiemethoden zijn milieuvriendelijk. Om die garanties te geven, laat Max Havelaar de hele weg die een product aflegt, van bij de boer tot in de winkel, streng controleren.

Fair Trade bubbels en (h)eerlijke kwaliteitsvolle fruitsappen voor de receptie.
Een lekker glaasje wit of rood.
Een bio-cola of ice-tea, een blond, een bruin of een bananenbiertje.
Afronden met een glaasje likeur?
De keuze aan dranken is divers, lekker en fair.
De dranken worden aangeboden in herbruikbare flessen waardoor je ook nog eens het milieu spaart.
www.maxhavelaar.be - www.oww.be - www.oft.be - www.mongozo.be
Fairtradedranken zijn te koop bij drankenhal Bartels en de supermarkten in Heusden-Zolder.

CC MUZE heeft een groot assortiment fai tradedranken, vraag ernaar wanneer je daar een zaal voor je trouwfeest huurt.

Fair Trade bubbels en (h)eerlijke kwaliteitsvolle fruitsappen voor de receptie. Een lekker glaasje wit of rood. Een bio-cola of ice-tea, een blond, een bruin of een bananenbiertje. Afronden met een glaasje likeur? De keuze aan dranken is divers, lekker en fair. De dranken worden aangeboden in herbruikbare flessen waardoor je ook nog eens het milieu spaart. www.maxhavelaar.be - www.oww.be - www.oft.be - www.mongozo.be

Een leuke cocktailbar op je trouwfeest, waarom niet? Vervang sommige ingrediënten van standaard cocktails door fairtradeproducten. Er zijn ook kant en klare recepten voor fairtrade cocktails, wat dacht je van ‘illegale mix’, ‘tropical blend’ of 'rio de mango'. Heusden-Zolder heeft zelfs zijn eigen, alcoholvrije cocktail, het recept: 1/3 alcoholvrije schuimwijn, 1/3 fairtrade sinaasappelsap, 1/3 fairtrade tropical en uiteraard een randje fairtrade rietsuiker om je glas te versieren.

Kraantjeswater in karaffen op tafel? Natuurlijk, het is lekker, gezond, goedkoop en afvalvrij. Wist je dat het kraantjeswater aan meer dan 60 kwaliteitseisen moet voldoen? Drink en serveer kraantjeswater met een gerust gemoed. Check ook de Limburgse campagne www.drinkkraantjeswater.be




Fair Trade voor zuiderse boeren, eerlijk handel voor boeren uit het noorden! Door de gewijzigde voedings-gewoonten is de afstand tussen producent en consument sterk vergroot. De afkomst van producten is vaak niet meer gekend. Ook de seizoenen wanneer producten verkrijgbaar zijn lijken niet meer te bestaan.Vind jij het ook zo gek dat je op elk moment van het jaar gelijk welke groente of fruit kan vinden in de winkel? Aardappelen uit Cyprus, appelen uit Chili, lekkere bioselder uit Israël, heerlijke aardbeien in de winter, alles is mogelijk! Alleen... het transport over lange afstanden kost zeer veel energie en schaadt ons milieu. Je kan dit vermijden door lokale producten te kopen en groenten en fruit van het seizoen te eten.


Hartenboer brengt het beste van het Hageland en Limburg dichter bij de klant, heeft een ruim assortiment seizoensgroenten- en fruit en fair trade producten. Een Hartenboer product is streekeigen, de korte ketenverkoop zorgt ervoor dat de producten niet alleen vers zijn maar ook niet al teveel kilometers moeten afleggen voor ze op je bord liggen. De boer ontvangt een eerlijk prijs die zorgt voor een gezonde toekomst van hun bedrijf. De verwerking van de producten gebeurt ambachtelijk. Dit geeft de producten een authentieke smaak, die nog kan verschillen naargelang het seizoen. Hartenboer producten hebben een levende kwaliteit: verse voeding waarin het leven niet vernietigd is door sterilisatie of doorstraling; met volop vitaminen en mineralen en alles om het leven te versterken. Alle producten zijn vrij van kunstmatige geur- , kleur en smaakstoffen.

Een gerecht op maat van de seizoenen? Download de groenten- en fruit kalender.

De twee bekende televisiekoks Jeroen Meus en Giovanni Oosters zetten hun beste fairtradebeentje voor, zij gebruiken geregeld fairtrade producten in hun gerechten maar zijn ook wel te vinden voor fairtrade campagnes. Inspiratie nodig? Check deze recepten.

Zoek je cateraars die fairtrade producten verwerken in hun culinaire hoogstandjes? Bij ‘traiteur Raf Loos’ , ‘Taste Catering’ en de ‘Culinaire verleiding’.

Serveer meer groenten en minder vlees. Het lijdt weinig twijfel dat de 1,3 miljard runderen, 0,9 miljard varkens, 1,8 miljard schapen en geiten, en 14,1 miljard kippen op de wereld een zware “ecologische voetafdruk” kunnen achterlaten. Over het algemeen is de productie van vlees meer milieubelastend dan de productie van plantaardige producten. Veggie recepten, vergeten groenten, vleesvervangers en ook gewoon meer info, www.vegetarisme.be

Bereken ook eens je voedselvoetafdruk of bekijk www.etenisweten.be




De meeste chocolade in de Belgische winkelrekken is niet kindvriendelijk. In West-Afrika werken meer dan 100.000 kinderen onder wat men ‘de ergste vormen van kinderarbeid’ noemt. In de chocolade die we elke dag eten vind je cacao die geproduceerd wordt op basis van dit soort kinderuitbuiting.

Fair Trade verzekert dat chocolade gemaakt is onder strenge sociale, economische en ecologische normen.

Een fairtrade dessertbuffet met ‘zoetige zalige zonde zonder kinderhandjes’. Mmmmmm, een fairtrade chocoladefontein met fairtrade en/of seizoensfruit. Snij fairtrade en/of seizoensfruit in stukjes, steek ze op prikkers en serveer ze bij de chocoladefontein of maak er een lekkere fruitsla van. Seizoens- en/of fairtradefruit kan je bestellen via Hartenboer maar vind je ook in je lokale supermarkt. Download de fruit- en groentekalender en check de inspiratie voor de chocoladefontein.

Wat dacht je van een brownie van chocolade, sinaassorbet, mousse van chocolade en chocoladekaramel (receptje van Jeroen Meus) of rijstpap van kokosmelk met gekarameliseerde amandelnootjes, of liever een mangomascarpone dessert of fairtrade vanille-ijs met fairtrade fruit? Bananen, ananas, mango, sinaasappelen, avocado … met het Max Havelaar keurmerk garanderen dat je eerlijk fruit koopt. Inspiratie nodig?
www.oww.be/kookboeken
http://www.oxfamwereldwinkels.be/recepten
http://www.maxhavelaar.nl/campagnes/doemee/recepten

Zoek je cateraars die fairtrade producten verwerken in hun culinaire hoogstandjes?
Bij ‘traiteur Raf Loos’ , ‘Taste Catering’ en de ‘Culinaire verleiding’ kan je terecht voor originele fairtrade gerechten en zoetig lekkers.

Koffie, het voorbeeldproduct van eerlijke handel. Fair Trade garandeert de koffieproducenten in het Zuiden een prijs die minstens de kosten van een duurzame productie dekt. De bijkomende Fair Trade premie maakt investeringen in sociale- en ecologische economie mogelijk, zo kunnen de boeren investeren in een betere toekomst voor hun families. Tal van koffiemerken bieden ondertussen fairtrade koffie aan. Ook thee, suiker, lekkernijen en likeur kan fairtrade. http://www.maxhavelaar.be/koffie




Tijdens onze vakantie bezoeken we graag exotische plekjes, besneeuwde bergtoppen of indrukwekkende gebouwen. We realiseren ons echter niet altijd hoe groot onze ecologische voetafdruk is die we achterlaten bij deze bezoeken. Wist je dat een vliegtuig dat naar Thailand vliegt zo’n 4.2 ton CO2 uitstoot? En dat er gedurende 1 jaar maar liefst 210 bomen moeten groeien om deze uitstoot te compenseren?


Duurzaam toerisme is toerisme in harmonie met natuur en milieu en de lokale bevolking op de bestemming. Alleen door duurzaam te reizen kunnen we de aardbol blijven verkennen en genieten van al die mooie plekken en boeiende ontmoetingen. Het is een mooi alternatief waardoor je niet moet inboeten op luxe.
Meer info:
www.joker.be - www.wegwijzer.be - www.andersreizen.be - www.groenesleutel.be - www.fairtourism.nl
www.greenseat.nl - www.treesfortravel.nl

Waarom ontdekken jullie niet de vele mooie plekjes in eigen land of zelfs eigen regio? Wandelen of fietsen, aan zee, in de mooie fruitstreek, in Limburg of in de Ardennen. In een luxe-hotel, op een camping, in een b&b, op een boerderij, … Mogelijkheden genoeg in eigen land. www.groenesleutel.be - www.toerismevlaanderen.be - www.vlaanderen-vakantieland.be

Bereken je CO2 uitstoot op www.compenCO2.be



Zie je het niet zitten om dit allemaal zelf te organiseren. Eventplanner en ceremoniemeester Michele Vanherle zoekt samen met jullie naar originele, creatieve, duurzame en fairtrade alternatieven voor jullie feest. www.mreventenwedding.com